Bergamotplant

Bergamotplant is een geurige, uitbundig bloeiende tuinplant met een kruidig, citrusachtig aroma dat aan bergamot doet denken. De blaadjes en bloemen worden gebruikt als smaakmaker in thee, siroop en lichte gerechten, en geven een bloemige, frisse toets met een zachte kruidigheid.

Latijnse naam: Monarda didyma
Herkomst: Noord-Amerika
Plantfamilie: Lipbloemenfamilie (Lamiaceae)
Hoogte: 60–120 cm
Bloeiperiode: juli–september
Levensduur: meerjarig

Beschrijving

Bergamotplant (Monarda, ook wel bijenbalsem genoemd) is een vaste plant met vierkante stengels en tegenoverstaande, licht gekartelde bladeren. De bloemen staan in volle, warrige kransen boven op de stelen en trekken door hun nectar veel insecten aan. Afhankelijk van soort en cultivar lopen de kleuren uiteen van dieprood en roze tot paars en wit.

De naam “bergamot” verwijst naar het parfumachtige, citrus-aromatische profiel van het blad, dat doet denken aan bergamot (de citrusvrucht die bekend is van Earl Grey). In de keuken gebruik je vooral jong blad en verse bloemblaadjes; oudere bladeren kunnen wat steviger en scherper worden.

In de keuken

Bergamotplant smaakt kruidig en fris, met citrusachtige tonen en een hint van munt. Het aroma komt mooi tot zijn recht in infusies: laat blad of bloemen kort trekken in heet water voor kruidenthee, of maak een siroop die goed past bij limonade, cocktails en fruitdesserts. Ook in room, melk of honing laat het zich prettig verwerken, bijvoorbeeld voor panna cotta, custard of een lichte glaze.

Hartig kun je het blad fijnsnijden door een salade, in een kruidensalsa, bij geroosterde groenten of door een zachte dressing. Combineer bergamotplant met citroen, sinaasappel, bessen, perzik, komkommer, zachte kazen, yoghurt en kruiden als munt, citroenmelisse en bieslook. Doseer met beleid: het parfumachtige karakter kan snel de boventoon voeren.

In de kruidentuin

Bergamotplant groeit het liefst in zon tot halfschaduw op een voedzame, vochtvasthoudende maar goed doorlatende grond. Geef bij droogte water, zeker in de zomer, en zorg voor voldoende lucht rondom de planten. Knip uitgebloeide bloemen terug om de bloei te verlengen en de plant compact te houden.

Oogst jonge blaadjes vanaf het voorjaar en pluk bloemen in de zomer wanneer ze net open zijn. Gebruik ze het liefst vers voor het meest uitgesproken aroma. Voor drogen kun je blad en bloemschermen in kleine bosjes ophangen op een luchtige plek uit direct zonlicht; bewaar daarna luchtdicht en donker, zodat geur en kleur zo goed mogelijk behouden blijven.