Rozemarijn
Rozemarijn is een aromatisch, houtig kruid met smalle, naaldachtige blaadjes en een krachtige, harsige geur. Het wordt veel gebruikt in de mediterrane keuken, vooral om vlees, aardappels, groenten en stoofgerechten extra diepte te geven.
Latijnse naam: Salvia rosmarinus
Herkomst: Middellandse Zeegebied
Plantfamilie: Lipbloemenfamilie (Lamiaceae)
Hoogte: circa 50–150 cm
Bloeiperiode: meestal maart–juni
Levensduur: meerjarig
Beschrijving
Rozemarijn is een groenblijvende, sterk vertakkende struik die van nature groeit in zonnige, droge streken rond de Middellandse Zee. De bladeren zijn smal en leerachtig, bovenop donkergroen en aan de onderzijde lichter van kleur. In het voorjaar en de vroege zomer verschijnen vaak kleine, blauw- tot lila-kleurige bloemetjes die ook eetbaar zijn. Door zijn stevige takjes en intense aroma heeft rozemarijn een duidelijke culinaire identiteit: kruidig, dennenachtig en licht bitter, met een warme, bijna kamferachtige toon.
In de keuken
Rozemarijn past uitstekend bij gerechten die warmte en tijd krijgen: ovenschotels, stoofpotten, sauzen en braadstukken. Het kruid combineert klassiek met lam, kip, wild, tomaat, knoflook, citroen, olijfolie en peulvruchten. Ook bij aardappels en geroosterde wortelgroenten is het een vaste smaakmaker. Gebruik bij voorkeur de naaldjes: rits ze van het takje en hak ze fijn voor een gelijkmatige verdeling. Voor een subtieler effect kun je een heel takje laten meekoken of mee-roosteren en het daarna verwijderen. Gedroogde rozemarijn is geconcentreerder en vaak wat harsiger; geef het de tijd om mee te garen zodat de smaak rond wordt.
In de kruidentuin
Rozemarijn houdt van een zonnige standplaats en goed doorlatende grond; te natte aarde is eerder een probleem dan droogte. In potten doet hij het prima, zolang overtollig water weg kan en de plant niet continu kletsnat staat. Oogsten kan bijna het hele jaar door: knip jonge scheuten of takjes af en laat altijd genoeg groen zitten zodat de struik vitaal blijft. Snoei licht na de bloei of in het voorjaar om de plant compact te houden, maar snoei niet te diep in oud hout. In koude winters kan rozemarijn bescherming waarderen, zeker in pot; zet hem dan beschut en voorkom langdurige natte wortels.
